Główny bohater „Wersetów zapomnienia”, dozorca cmentarza na przedmieściach miasta gdzieś w Ameryce Południowej pamięta wszystko. Pamięta gdzie leży wykupiony przez niego grób wieczysty, pamięta, że w kostnicy pracuje już 7686 dni, pamięta o bolesnej przeszłości i pamięta, że kobieta, która próbuje odnaleźć ciało swojej zaginionej córki przychodzi w poszukiwaniu na cmentarz już po raz 249. Ten skrupulatny porządek archiwum jego pamięci zaburza nagle szereg niespodziewanych wydarzeń, których genezy możemy się tylko domyślać. W ich wyniku, do jego kostnicy trafia ciało młodej dziewczyny, On ląduje na podmiejskim pustkowiu, a gdy dociera z powrotem na miejsce wiecznego spoczynku administrator cmentarza odsyła go na natychmiastową emeryturę i nakazuje o wszystkim zapomnieć. Nakaz ten, który tak bezpośrednio uwłacza dozorcy zostaje oczywiście zignorowany a protagonista wersetów postanawia uczcić pamięć martwej i zapewnić jej odpowiedni pogrzeb.

Pełnometrażowy debiut Alirezaa Khatamiego to baśniowa historia, która bardzo niewiele mówi wprost. Reżyser i jednocześnie scenarzysta „Wersetów zapomnienia” serwuje widzom mnóstwo analogii, rozbudowanych i tajemniczych metafor i zaskakujących wizualizacji pływających po nieboskłonie waleni. Wiele faktów pozostaje ukrytych poza kadrami i dialogami, widz sam musi wyciągać wnioski, bacznie obserwować bohaterów i wsłuchiwać się w ich enigmatyczne wypowiedzi żeby skonstruować w głowie kompletny obraz sytuacji. Wydawać by się mogło, że uczyni to film nieprzystępnym i szorstkim w odbiorze, ale nic z tych rzeczy bowiem mroczna,  posępna i tajemnicza atmosfera w odpowiednich proporcjach przełamywana jest rozluźniającymi akcentami czarnego refleksyjnego humoru, w których główne role grają niekompetentni pracownicy cmentarni lub turlające się bezsilnie z górki pogubione cytryny.

Dzieje się zatem dużo, a i tematów do interpretacji nie brakuje. Khatami pod osłoną fantastycznych i trudnych do wyjaśnienia wydarzeń przemyca do umysłów swoich widzów wzruszającą historię o piętnie jakie traumatyczne wydarzenia mogą odcisnąć na ludzkiej pamięci. Rozprawia o wspomnieniach, które mogą drążyć człowieka, nie dawać spokoju, bezustannie wsysając kolejne istnienia w labirynt pełen ciemnych zakamarków, śladów minionych wydarzeń i widm przeszłości. Po tej ciasnej pułapce bezpiecznie jest poruszać się tylko z nicią Ariadny, a niedoświadczeni nie powinni się zapuszczać w jej najodleglejsze rejony bo mogą już z niej nie powrócić. Irański reżyser zawiera w swoim debiucie również sporo ważkich problemów politycznych i społecznych, które mogą się okazać dla nas zaskakująco bliskie i choć stosuje porównania i alegorie, a contrario, dość odległe, to jednak trafne, nad którymi warto się pochylić, żeby nie popełniać wczorajszych błędów, które dzisiaj bywają zapomniane.

Dzieło Khatamiego zostało wielokrotnie docenione za scenariusz, czy reżyserię na festiwalach między innymi w Wenecji i Rotterdamie. Nie wypada zapomnieć też o zdjęciach Antoina Héberla, statyczne, spokojne, często odległe od bohaterów, ukrywające ich twarze a nawet całe sylwetki, potęgujące tajemniczość, oraz ścieżkę dźwiękową całego filmu, która jest luźną kompozycją plam dźwiękowych, odgłosów oceanicznych stworzeń, pszczół i wszystkiego co tylko można sobie wymarzyć i tym samym umieszcza całą produkcję w klimacie marzeń i odrealnienia.

„Wersety zapomnienia” to opowieść, w którą należy się zatopić całkowicie i bez wahania, a najlepiej kilkakrotnie żeby poznać w pełni wszystkie jej sekrety i znaczenia. Trzeba poddać się jej tempu, płynąć razem z nią po meandrach, które zatacza i pozwolić się jej poprowadzić, ale przy tym mieć na uwadze, że nie wszystko co widzimy musi się okazać rzeczywistością. Być czujnym, uważnym, obserwatorem i słuchaczem, wyłuskiwać z tej historii najdrobniejsze szczegóły i łączyć je ze sobą w fantazyjne wzory, a ponad wszystko należy bezwzględnie pamiętać o tym, żeby nikt nigdy nie odszedł w zapomnienie, pozbawiony swojej, własnej, niepowtarzalnej historii.

 

Made with Red Heart on Twitter Twemoji 11.1 in Bytom

lub

Zaloguj się używając swojego loginu i hasła

lub     

Nie pamiętasz hasła ?

lub

Create Account